Alcoholexamen

1. Welke ziekte hangt NIET samen met overmatig alcoholgebruik?

FABEL: Een koortslip hangt NIET samen met overmatig alcoholgebruik. Een koortslip wordt veroorzaakt door een virusinfectie. Wel kan overmatig drinken zorgen voor een lagere weerstand, waardoor je vatbaarder bent voor infecties. Overmatig alcoholgebruik is het drinken van meer dan 14 (vrouwen)/21 (mannen) standaardglazen alcohol per week.

FEIT: (Overmatig) alcoholgebruik verhoogt het risico op verschillende kankersoorten. Wereldwijd wordt ongeveer 5,5% van alle gevallen van kanker veroorzaakt door het drinken van alcohol. Hoe meer je drinkt, des te groter het risico op verschillende soorten kanker. Het risico op borstkanker neemt al toe bij 1 glas alcohol per dag. Het risico op andere typen kanker bij 2 tot 3 (of meer) glazen per dag. Overmatig drinken verhoogt het risico op kanker in de mond, de keelholte, het strottenhoofd, de slokdarm, de dikke darm/endeldarm en de lever. Alleen het risico op nierkanker lijkt af te nemen als je dagelijks 2 tot 3 glazen drinkt.

FEIT: Overmatig alcoholgebruik verhoogt het risico op leverziekten. Alcohol wordt door de lever afgebroken. Door overmatig alcoholgebruik kan de lever minder goed gaan werken. Dat kan leiden tot verschillende leverziekten: leververvetting, leverfibrose, leverontsteking en levercirrose. Die laatste 2 kunnen onherstelbaar en dodelijk zijn.

FEIT: Overmatig alcoholgebruik verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Overmatig drinken vergroot het risico op hart- en vaatziekten, waaronder hartinfarcten maar ook een hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en hersenbloedingen. Het drinken van hooguit 1 glas per dag kan bij sommigen mensen de kans op een hartinfarct verkleinen (niet op andere hart- en vaatziekten).

2. Onwaar: Aan een puber zie je goed dat hij/zij dronken is

FABEL: Aan een puber zie je goed dat hij/zij dronken is. Jongeren merken zelf minder goed dat ze dronken zijn en ook anderen hebben dat soms niet door. Op de eerste hulp worden soms jongeren gebracht die een half uur voor ze ‘omvielen’ nog heel nuchter leken. Maar, schijn bedriegt. Signalen van dronkenschap, zoals een dubbele tong en zwalkend lopen, zie je bij jongeren minder snel. Jongeren lijken dus soms niet zo dronken, en voelen zich ook niet zo dronken, terwijl ze het wel zijn.

FEIT: Het drinken van alcohol vóór, tijdens en ná de zwangerschap kan schadelijk zijn. Het drinken in de periode vóór de bevruchting (door man en vrouw) kan de kans op een miskraam vergroten. Daarnaast kan drinken tijdens de zwangerschap zorgen voor hersenschade bij de baby. Het brein van een baby is vol in ontwikkeling en daardoor extra gevoelig voor de giftige stof alcohol. Kijk hier voor meer informatie over alcohol en zwangerschap.

FEIT: Drink je voor je 15e jaar, dan is de kans op alcoholverslaving groter. Hoe later je begint met het drinken van alcohol, hoe kleiner de kans dat je als volwassene verslaafd raakt aan alcohol. Daarom is het advies aan jongeren om niet te drinken, zeker niet voor hun 18e levensjaar.

3. Onwaar: Na je 16e jaar kun je net zo goed tegen alcohol als volwassenen.

FABEL: Na je 16e jaar kun je net zo goed tegen alcohol als volwassenen. Alcoholgebruik is voor jongeren extra riskant. Het brein groeit nog tot het 25e levensjaar. Een standaardglas alcohol zorgt in een kleiner lichaam met minder lichaamsvocht bovendien voor een hoger alcoholpromillage dan bij een groter lichaam met meer lichaamsvocht. Omdat jongeren snel meer alcohol in hun lichaam hebben en onervaren zijn met het drinken van alcohol, kunnen jongeren bewusteloos raken. Daarom is het advies aan jongeren om niet te drinken, zeker niet voor hun 18e.

FEIT: Depressieve klachten kunnen erger worden door alcohol. Overmatig drinken kan depressieve klachten veroorzaken, in stand houden, verergeren of de behandeling van de klachten moeilijker maken. Het lijkt erop dat het twee kanten op werkt: iemand drinkt regelmatig teveel, dat zorgt voor depressieve klachten OF iemand drinkt om zich minder depressief te voelen.

FEIT: Alcohol vergroot de kans op huiselijk geweld. Het drinken van alcohol kan leiden tot geweld. In Nederland hangt 26-43% van het geweld samen met alcoholgebruik.

FEIT: 30ers kunnen beter tegen alcohol dan 55 plussers. Ouderen wordt geadviseerd voorzichtig te zijn met het drinken van alcohol. Met de leeftijd neemt de gevoeligheid voor alcohol toe. Kijk hier voor meer informatie over alcohol en ouderen.

FEIT: Je seksuele prestaties gaan achteruit als je gedronken hebt. Overmatig drinken zorgt ervoor dat het voor een man moeilijker wordt om een erectie te krijgen of klaar te komen.

4. Onwaar: Van koffie word je weer nuchter als je hebt gedronken

FABEL: Van koffie word je weer nuchter als je hebt gedronken. Het drinken van koffie verandert niets aan de hoeveelheid alcohol in je bloed. Je blijft dus even dronken of nuchter als daarvoor. Na het drinken van koffie voel je je hooguit minder slaperig. Maar ook al voel je je helderder, de alcohol heeft nog steeds invloed op je.

FEIT: In een wijnfles zitten 7,5 standaardglazen wijn Een standaard glas wijn met een alcoholpercentage van 12% is 100 milliliter. De meeste wijnflessen hebben een inhoud van 750 milliliter. Daarom zitten 7,5 standaard glazen in een fles.

FEIT: In een standaardglas jenever zit evenveel alcohol als in een standaardglas bier In Nederland bevat 1 standaardglas alcohol 10 gram pure alcohol. Het maakt dus niet uit of je een standaardglas bier of een standaardglas jenever drinkt voor het alcoholpromillage dat in het bloed zit.

FEIT: Veel Aziatische mensen kunnen minder goed tegen alcohol Veel Aziatische mensen kunnen minder goed tegen alcohol, omdat het ADH enzym dat alcohol afbreekt bij hen anders is of ontbreekt. Hierdoor krijgen zij meer aceetaldehyde in hun bloed. Dit leidt tot klachten als een rood en warm gezicht, hoofdpijn, duizeligheid, benauwdheid en misselijkheid. Ook voelen ze minder van de positieve effecten van alcohol.

5. Hoeveel tijd heeft het lichaam nodig om 1 standaardglas alcohol af te breken?

FEIT: De lever heeft 1,5 uur nodig om een standaardglas alcohol af te breken De afbraaksnelheid varieert van ongeveer 0,1 tot 0,25‰ (promille) per uur, afhankelijk van geslacht of gewicht. Mensen die vaak en veel drinken, breken alcohol sneller af dan mensen die af en toe drinken. Vaak zit er meer drank in een glas, dan je denkt. Dan duurt de afbraak langer. Drink je in korte tijd 2 glazen? Dan kan je alcoholpromillage al boven de 0,5 promille uitkomen.

6. Waar: Alcohol zorgt dat je minder uitgerust wakker wordt

FEIT: Alcohol zorgt dat je minder uitgerust wakker wordt Door het drinken van een paar glazen alcohol val je sneller in slaap. Je slaapt de eerste helft van de nacht dieper. Dit is waarschijnlijk waarom veel mensen alcohol als slaapmutsje gebruiken. Maar in de tweede helft van de nacht slaap je juist slechter. Alcohol onderdrukt de REM-slaap, een belangrijke fase in de slaapcyclus. Hoe meer je drinkt, des te minder REM-slaap.

7. Een moeder heeft één glas wijn gedronken. Daarna geeft ze haar baby borstvoeding. Krijgt haar kindje dan alcohol binnen?

FEIT: Ja, tot 3 uur na het drinken Per standaardglas alcohol duurt het ongeveer 2 à 3 uur voordat de alcohol uit de moedermelk is verdwenen. De Gezondheidsraad adviseert vrouwen die zwanger willen worden, zwanger zijn of borstvoeding geven, om geen alcohol te drinken. Iedere hoeveelheid alcohol kan schadelijk zijn voor het ongeboren en pasgeboren kind. Hoe meer je drinkt, des te groter het risico op schade. Lees hier meer over alcohol en borstvoeding.

8. Welk orgaan zorgt het meest dat alcohol in het bloed wordt opgenomen?

FEIT: Darmen Alcohol wordt via het maag-darmkanaal opgenomen in het bloed. Zo’n 80% wordt opgenomen via de darmen en 20% via de maag. Via de poortader gaat de alcohol van de darmen en de maag naar de lever waar het afgebroken wordt.

9. Onwaar: Per jaar zoeken 15.000 mensen hulp voor hun alcoholverslaving

FABEL: Per jaar zoeken 15.000 mensen hulp voor hun alcoholverslaving Per jaar zoeken 30.000 mensen hulp voor hun alcoholverslaving. Dit is maar een klein deel van de mensen die een alcoholprobleem hebben. Er zijn veel meer mensen met een alcoholverslaving dan een drugsverslaving.

FEIT: In 2018 kwamen 24.000 mensen op de eerste hulp door alcohol 18.000 voor verwonding door alcoholgebruik, en nog eens 6000 met een alcoholvergiftiging.

FEIT: Meer dan 2.900 mensen per jaar krijgen kanker door alcohol Voorzichtige schattingen gaan er van uit dat door alcoholgebruik bij minimaal 2900 mensen per jaar in Nederland kanker ontstaat. Ruim 7% van de gevallen van borstkanker wordt vermoedelijk veroorzaakt door alcohol. Dat risico is nog veel groter bij verschillende andere typen kanker, waaronder slokdarmkanker. Dat type kanker wordt voor 45% veroorzaakt door alcohol. In het algemeen geldt: hoe meer je drinkt, des te groter het risico op kanker.

FEIT: Dodelijke ongevallen van 15-24 jarigen komen vaak door alcohol In 2016 speelde alcoholgebruik een rol bij 1 op de 7 jongeren van 15 t/m 19 jaar die zijn overleden. Bij 20 t/m 24 jarigen was dat 1 op de 6.

10. Wat is het advies van de Gezondheidsraad over alcohol drinken?

FEIT: Drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan 1 glas per dag De Richtlijn Goede Voeding van de Gezondheidsraad adviseert om geen alcohol te drinken of in ieder geval niet meer dan 1 glas per dag. Dit drinkadvies geldt voor mannen én vrouwen. In 2015 heeft de Gezondheidsraad het drinkadvies verandert. Uit onderzoeken bleek dat zelfs kleine hoeveelheden alcohol de kans op kanker kunnen vergroten. Het drinken van alcohol is nooit zonder risico’s. Daarom raadt de Gezondheidsraad nu aan om zo min mogelijk te drinken. Door het drinkadvies op te volgen, verklein je de kans op gezondheidsschade.