Home > Alles over alcohol > Cijfers & onderzoek > Gebruik jongeren

Gebruik jongeren

Scholieren

Het Trimbos-instituut peilt sinds het midden van de jaren tachtig in hoeverre leerlingen van twaalf tot en met achttien jaar op reguliere middelbare scholen ervaring hebben met alcohol, tabak, drugs en gokken. Dit gebeurt in het landelijke Peilstationsonderzoek scholieren. De laatste peiling werd in 2007 verricht.

In 2007 had 79 procent van de leerlingen van ‘reguliere' middelbare scholen ervaring met alcohol. Dat was minder dan in 2003, toen nog 85 procent ervaring had met alcohol. Dit percentage schommelde echter wel over de afgelopen vijftien jaar.
In 2007 had 51 procent van de ondervraagde leerlingen in de maand voor de peiling alcohol gedronken, minder dan in 2003.

Leeftijd en geslacht

De daling in het ooitgebruik en actueel gebruik van alcohol tussen 2003 en 2007 deed zich alleen voor onder jongeren van 12 tot en met 14 jaar (zie figuur 7.2, ter illustratie van de trend in het ooitgebruik). Zo was in 2007 32 procent van de scholieren in deze leeftijdsgroep een actuele drinker, tegenover 47 procent in 2003. Onder 15-18 jarigen bleef het gebruik stabiel (76% in 2003 en 75% in 2007).
In 2007 had op twaalfjarige leeftijd ruim de helft van de scholieren (56%) al eens een glas alcohol gedronken, op vijftienjarige leeftijd was dit 89 procent.
In 2007 hadden ongeveer evenveel meisjes (77%) als jongens (81%) ooit alcohol gedronken. Ook hadden ongeveer evenveel meisjes (49%) als jongens (52%) in de afgelopen maand nog alcohol gebruikt. Wel waren er verschillen in het drinkpatroon. Jongens dronken frequenter alcohol dan meisjes. Ook dronken zij grotere hoeveelheden dan meisjes. Dit alles was met name het geval bij oudere jongens:
* Van de zestienjarige jongens die de afgelopen maand hadden gedronken, had 23 procent dit in deze maand vaker dan tien keer gedaan, tegenover tien procent van de meisjes.
* Van deze zestienjarige drinkende jongens dronk 23 procent op een weekenddag gemiddeld meer dan twintig glazen. Bij de meisjes was dit zes procent.
Er zijn ook verschillen tussen jongens en meisjes in voorkeursdrank. Bier is de meest popularie drank onder jongens (45% drinkt wekelijks bier), voor meisjes zijn dit breezers (17% wekelijkse consumenten). Wél is de populariteit van breezers onder zowel jongens als meisjes tussen 2003 en 2007 gedaald. In 2003 dronk nog 29 procent van de scholieren van 12-18 jaar wekelijks breezers tegenover 16 procent in 2007.

Binge drinken

Ruim een op de drie (36%) scholieren van het voortgezet onderwijs heeft in de afgelopen vier weken wel eens vijf glazen of meer alcohol bij één gelegenheid heeft gedronken (‘binge drinken'), ongeveer evenveel meisjes als jongens.
Het percentage ‘binge drinkers' daalde tussen 2003 en 2007 onder 12-14 jarige scholieren (28% in 2003 versus 19% in 2007). Onder 15-18 jarige scholieren bleef het percentage binge drinkers in deze periode stabiel (56% in 2003 en 57% in 2007).
Onder de scholieren die drinken bleef het percentage binge drinkers echter in alle leeftijdsgroepen stabiel. In 2007 en 2003 betrof het respectievelijk 68 en 66% van de 12-18 jarige actuele drinkers.
Volgens cijfers van het NPO is het binge drinken in de leeftijdsgroep 15-24 jaar tussen 2001 en 2005 afgenomen, van 53 procent naar 40 procent. Het betreft in deze studie mensen die in het afgelopen half jaar wel eens zes of meer glazen alcohol op één dag hebben gedronken. Dit is een andere definitie dan in de Peilstationsonderzoeken; de cijfers zijn daarmee niet onderling te vergelijken.

Etnische afkomst

Onder leerlingen van Marokkaanse en Turkse herkomst in het voortgezet onderwijs ligt het actuele alcoholgebruik beduidend lager dan onder autochtone leerlingen (respectievelijk 8% en 19% versus 54%). Leerlingen van Surinaamse en Antilliaans/Arubaanse herkomst nemen een tussenpositie in (39% en 38%) .
De hoeveelheid die per keer gedronken wordt verschilt echter niet tussen etnische groeperingen.

Indrinken

Volgens observaties van sleutelfiguren in het uitgaansleven wordt er de afgelopen jaren steeds vaker "ingedronken". Dit indrinken kan thuis, op straat, in een keet of bij vrienden gebeuren, maar steeds meer ook in de horeca zelf (door middel van prijsacties). Over het algemeen lijken het vooral jeugdigen te zijn die voor het stappen gaan indrinken om kosten te besparen.

Een onderzoek in 2005 onder uitgaande jongeren (13-17 jaar) laat zien dat de helft van degenen die alcohol drinken dit wel eens doet vóór het uitgaan. Dit gebeurt vooral thuis (61%) of bij vrienden (65%). Per leeftijdsgroep verschillen de percentages "indrinkers":
* een kwart (26%) van de 13-jarige uitgaande drinkers (ofwel anderhalf procent van alle 13 jarigen).
* 41 procent van de 14/15-jarige uitgaande drinkers (ofwel twaalf procent van alle 14/15 jarigen).
* 56 procent van de 16/17-jarige uitgaande drinkers (ofwel 39 procent van alle 16/17 jarigen).
Onder bezoekers van trendy clubs in Amsterdam in 2008 kwam indrinken voor onder een kleine meerderheid van 54 procent.

Verkrijgbaarheid van alcohol

Vier van de tien actuele drinkers in het voortgezet onderwijs koopt meestal zelf zijn of haar alcohol. Dit percentage stijgt met de leeftijd. Van de 12-13 jarige actuele drinkers koopt 9 % de alcohol meestal zelf, bij 16-18 jarigen is dit 75%.
Van de actuele drinkers koopt ongeveer een derde maandelijks alcohol in de disco, nog eens een derde koopt maandelijks alcohol in een café en een kwart in de supermarkt.

Hoeveel geld geven jongeren aan alcohol uit?

Van de scholieren die alcohol kopen, besteedde een scholier in 2008-2009 gemiddeld 52 euro per maand aan alcohol. Jongens geven gemiddeld 61 euro uit aan alcohol en meisjes gemiddeld 39 euro.
Het bedrag dat een scholier uitgeeft aan alcohol neemt met de leeftijd toe.
Van de scholieren tussen 12 en 14 jaar besteedt men gemiddeld 29 euro aan alcohol per maand, scholieren van 15 t/m 16 jaar gemiddeld 50 euro en scholieren van 17 en 18 jaar geven gemiddeld 63 euro uit aan alcohol per maand.
Omgerekend geven jongeren in Nederland per jaar ongeveer 8,3 miljoen euro aan alcohol uit.

Bronnen:
Nationale Drug Monitor Jaarbericht 2009
NIBUD, Scholierenonderzoek 2008-2009
Jeugd en riskant Gedrag 2007 Kerncijfers Peilstationonderzoek Scholieren

Laatste wijziging: 9 juni 2010