Home > Alles over alcohol > Cijfers & onderzoek > Gebruik jongeren

Gebruik jongeren

Scholieren van het regulier onderwijs

Het Trimbos-instituut peilt sinds het midden van de jaren tachtig in hoeverre leerlingen van twaalf tot en met achttien jaar op reguliere middelbare scholen ervaring hebben met alcohol, tabak, drugs en gokken. Dit gebeurt via het landelijke Peilstationsonderzoek scholieren, waarvan tussen 1988 en 2011 vierjaarlijks peilingen zijn verricht. Het alcoholgebruik onder de schoolgaande jeugd van elf tot en met zestien jaar is in 2001, 2005, 2009 en 2011 ook gemeten in de Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) onderzoeken. In dit hoofdstuk zijn gegevens uit beide onderzoeken gebruikt. Voor het beschrijven van recente trends tot en met 2011 zijn gegevens van beide onderzoeken gebruikt, die via een vergelijkbare vraagstelling zijn verkregen en voor een vergelijkbare groep scholieren, namelijk van 12-16 jaar van het voortgezet onderwijs van de eerste tot en met de vierde klas.

Trends

Het aantal scholieren dat ooit alcohol heeft gedronken is in 2011 gedaald ten opzichte van 2007.
Hoewel ook het alcoholgebruik in de afgelopen maand ten opzichte van 2007 lijkt te zijn gedaald, is dit verschil net niet significant.
Bij uitsplitsing naar leeftijd, blijkt er uitsluitend een daling in het gebruik van alcohol ooit in het leven en in de laatste maand te zijn onder scholieren in groep 7 en 8 van het basisonderwijs en in de leeftijd van 12 tot en met 15 jaar. Bij de oudere leeftijdsgroepen is het alcoholgebruik stabiel.
Het aantal scholieren dat ooit dronken is geweest, is gedaald onder 13- tot en met 15-jarigen, maar dronkenschap in de afgelopen maand is stabiel gebleven ten opzichte van 2007.
Het aantal scholieren dat in de afgelopen vier weken 5 glazen of meer heeft gedronken bij één gelegenheid (binge drinken), is ten opzichte van 2007 gedaald onder de 12- tot en met 15-jarigen. Onder scholieren die de afgelopen maand alcohol hebben gedronken is de maandprevalentie van binge drinken echter stabiel gebleven.
Vergeleken met de HBSC studie uit 2009 is er bij de totale groep scholieren geen significante daling in de lifetime- en maandprevalentie van alcoholgebruik en in de prevalentie van binge drinken in de afgelopen maand. Wel lijkt de lifetime-prevalentie iets te zijn afgenomen onder de 12-jarigen en het binge drinken onder de 12- en 13-jarigen (beiden niet significant).

Gebruik in 2011

Net als in voorgaande metingen verschillen jongens en meisjes niet of nauwelijks in de prevalentie van alcoholgebruik.
Van de 15-jarige scholieren heeft 83 procent al ooit alcohol gedronken.
Bijna één derde van de leerlingen van het voortgezet onderwijs heeft in de maand voorafgaand aan het onderzoek wel eens 5 glazen of meer bij één gelegenheid gedronken (het zogenaamde binge drinken). Onder de 15-jarigen is dat zelfs 41 procent.
Vanaf 15-16 jaar beginnen jongens grotere hoeveelheden alcohol te drinken dan meisjes. Er zijn dan meer jongens die binge drinken dan meisjes. Ook drinken jongens op die leeftijd in het weekend meer glazen alcohol dan meisjes.
Er zijn geen verschillen tussen de schoolniveaus in de lifetime- en maandprevalentie van alcoholgebruik. Wel komt onder scholieren die de afgelopen maand alcohol hebben gedronken, binge drinken op het VMBO vaker voor dan op het VWO. Dit geldt vooral voor jongens.
Alcoholgebruik (lifetime- en maandprevalentie) komt beduidend minder voor onder scholieren met een Marokkaanse en Turkse etnische achtergrond dan onder scholieren van Nederlandse afkomst.
Bier is de meest populaire drank onder jongens, voor meisjes is dit wijn. Ten opzichte van de vorige meting in 2007 zijn wijn, shooters en sterke drank onder scholieren in het voortgezet onderwijs populairder geworden.
Eén op de vijf van de 14-15-jarige alcoholgebruikers koopt meestal zelf de alcohol. Van de 12-13-jarige scholieren die alcohol drinken krijgt ruim een kwart de alcohol meestal van de ouders. In 2007 was dit nog bijna de helft.
Als 12-15-jarigen alcohol kopen gebeurt dit meestal in een discotheek, café of supermarkt en minder in een slijterij, sportkantine of buurthuis.

Het hele peilstationsonderzoek is hier te vinden.

Laatste wijziging: 28 juni 2012