Spring naar content

Trimbos Alcoholinfo.nl

Home > Alles over alcohol > Effecten op gezondheid > Ziektes > Korsakov

Korsakov


Wat is het korsakov-syndroom en hoe kun je het krijgen?

Ernstig drankmisbruik kan je hersenen onherstelbaar beschadigen. Een voorbeeld daarvan is het Korsakovsyndroom. De naam Korsakov is afkomstig van de Russische arts Korsakov die rond 1887 artikelen schreef over het  verband tussen langdurig alcoholgebruik en geheugenstoornissen.

Hoe meer en hoe langer je drinkt, des te groter is de kans dat de hersenschade zich ontwikkelt tot uiteindelijk het syndroom van Korsakov. Het is bekend dat de jongste Korsakov-patiënten ongeveer 35 jaar oud zijn.

Hoe ontstaat het?
Het Korsakov-syndroom is een gevolg van een tekort aan vitamine B1 in combinatie met langdurig alcoholgebruik. Een tekort aan vitamine B1 ontstaat door een slecht eetpatroon en door een slechte opname van B1 in het lichaam. Overmatig alcoholgebruik leidt dikwijls tot een slecht voedingspatroon en het maakt de opname van vitamine B1 moeilijk doordat de organen zijn aangetast.

Wat voor klachten?

De verschijnselen van Korsakov lijken op die van dementie bij ouderen:

  • Aantasting van het korte termijngeheugen: moeite met het opnemen en onthouden van nieuwe informatie; Informatie uit het verleden kun je echter wel onthouden. 
  • Desoriëntatie van tijd en plaats: je weet niet goed waar je bent en welke dag het is.  
  • Last van angst- en paniekaanvallen. 
  • Last van depressies. 
  • Moeite met het maken van plannen, plannen uitvoeren en het in actie komen.

De hersenen van mensen die lijden aan Korsakov zijn 10-15% gekrompen. Dit kun je zien op een hersenscan.

Hoe wordt Korsakov behandeld?

In eerste instantie richt de medische zorg voor een Korsakov patiënt zich op: 

  • hulp bij het stoppen met alcoholgebruik 
  • vitamine B injecties 
  • gevarieerde voeding 
  • behandeling van lichamelijke en psychiatrische klachten

Als dit verbetering oplevert en de lichamelijke functies weer stabiel zijn, richt de behandeling zich vervolgens op gedragsproblemen en de geheugenstoornissen.
Korsakovpatienten kunnen behandeld en begeleid worden in een Korsakov-kliniek. Hier kun je via een Instelling voor Verslavingszorg geplaatst worden. 

Kun je genezen van het Korsakov-syndroom?

Als iemand waarbij Korsakov is vastgesteld, stopt met drinken, is binnen een jaar duidelijk in hoeverre iemand herstelt. Na dit jaar is de toestand stabiel en is er geen verder herstel meer mogelijk is.

Slechts bij een klein percentage van de mensen bij wie Korsakov is vastgesteld, is er kans op een sterke verbetering of op volledig herstel. Dit is afhankelijk van de algehele conditie van die persoon en het stadium waarin de ziekte zich heeft ontwikkeld.

De grootste groep patiënten vertoont enige verbetering, maar houdt een gestoord tijdsgevoel. 

Hoe kun je Korsakov voorkomen?

  • Het spreekt vanzelf dat niet drinken of matig drinken Korsakov voorkomt.  
  • Echter ook bij zware drinkers kan het ontstaan van Korsakov in veel gevallen voorkomen worden als het tekort aan vitamine B1 op tijd wordt gesignaleerd zodat extra B1 gegeven kan worden. 
  • Het eten van producten die rijk zijn aan vitamine B1 draagt bij tot het voorkomen van Korsakov. B1 zit voornamelijk in volkorengraanproducten, varkensvlees en peulvruchten en in kleinere hoeveelheden in melk, groente en andere vleessoorten.

Laatste wijziging: 19 juli 2007

Alcoholinfo.nl is een initiatief van het Trimbos-instituut.